‘Energietransitie kan versnellen door energiebelasting aan te passen’

De energiebelasting moet worden gemoderniseerd om consumenten betrokken te houden bij de energietransitie. Juist fiscale prikkels kunnen bij uitstek een enorme impuls geven aan de transitie naar een koolstofarme economie.

Dat concludeert EY belastingadviseurs in zijn onderzoek naar de betaalbaarheid van de energietransitie dat het in opdracht van energiebedrijf Essent/innogy uitvoerde.

Nederland zal de energietransitie in de komende jaren enorm moeten versnellen om zijn klimaatdoelstellingen te halen. Het komend kabinet zal dan ook vanaf dag één werk moeten maken om de doelstellingen te behalen. Aanpassing van de energiebelasting is een van de opties die daarbij op tafel moet liggen.

Uit het onderzoek blijkt dat de huidige opzet van de energiebelasting de transitie remt in plaats van stimuleert. Doordat de levering van duurzaam opgewekte elektriciteit nu net zo zwaar wordt belast als grijze elektriciteit worden verbruikers niet gestimuleerd om te kiezen voor een minder vervuilende optie. Tegelijkertijd dient de energiebelasting een aantal tegenstrijdige doelen en worden de kosten van de veroorzaakte milieuschade die het gebruik van energie met zich meebrengt nu onvoldoende ingeprijsd. Daarnaast constateert EY dat huishoudens per kilowattuur elektriciteit en kubieke meter aardgas veel meer energiebelasting betalen dan het bedrijfsleven, terwijl consumenten slechts verantwoordelijk zijn voor ongeveer 15 procent van de Co2-uitstoot. Grootverbruikers nemen de overige 85 procent voor hun rekening. EY concludeert in zijn onderzoek dan ook dat de vervuiler in principe niet betaalt.

Essent, onderdeel van innogy, biedt zijn klanten slimme, digitale en duurzame oplossingen die hen in staat stellen om energie efficiënter te gebruiken en hun leven gemakkelijker te maken. Met zijn activiteiten en diensten wil het een positieve impact creëren voor zijn klanten, de samenleving en het milieu. Het bedrijf pleit ervoor dat iedereen mee moet kunnen doen in de energietransitie. Dat is ook de reden waarom Essent/innogy nu aandacht vraagt voor de betaalbaarheid van de energietransitie.

Zij vroeg EY een ‘menukaart’ te ontwikkelen met opties voor verbetering van de energiebelasting. Als uitgangspunten gelden dat kosten eerlijk en rechtvaardig moeten worden verdeeld, de vervuiler betaalt en er een belastingprikkel uitgaat om de transitie te versnellen en innovatie te stimuleren.

In de menukaart onderscheidt EY 2 ‘knoppen’ waaraan gedraaid kan worden: de grondslag en het tarief. EY stelt dat binnen de huidige energiebelasting via deze knoppen op een eenvoudige manier een grote impact gerealiseerd kan worden en zo op een rechtvaardige wijze energiebesparing en innovatie kan worden gestimuleerd en de energietransitie kan worden bevorderd. Hoe deze menukaart uitwerkt, is terug te vinden in het onderzoeksrapport. (foto: Heijmans)