Staat voor de rechter om ‘falend’ klimaatbeleid

AMSTERDAM – De rechter gaat zich uitspreken over de vraag of de Nederlandse staat verplicht is om strenger klimaatbeleid te voeren of niet. Vandaag start de zaak die is aangespannen door milieuorganisatie Urgenda en nog eens 900 mede-eisers.

Doel is om de Nederlandse staat te dwingen de Co2-uitstoot te verminderen tot het “noodzakelijke niveau dat door wetenschappers is vastgesteld” van 40 procent minder ten opzichte van 1990.

De organisatie bekritiseert al langer het beleid van Nederland. Internationaal bungelt Nederland onderaan de ranglijsten voor groene energie. Iets meer dan 4 procent van alle verbruikte energie komt uit groene bronnen. 

Urgenda vraagt van de rechters: 

  • Te verklaren dat een opwarming van de aarde met meer dat 2 graden Celsius tot een schending van mensenrechten wereldwijd leidt.
  • Te verklaren dat de Nederlandse Staat onrechtmatig handelt door niet haar evenredige bijdrage te leveren aan het voeren van effectief klimaatbeleid.
  • De Staat op te dragen de Nederlandse uitstoot van CO2 uitstoot al voor 2020 drastisch te verminderen tot het noodzakelijke niveau dat door wetenschappers is vastgesteld, dat wil zeggen met 40% ten opzichte van het niveau van 1990.

Oslo Principles

Urgenda voelt zich gesteund door de onlangs uitgekomen Oslo Principles, een document opgesteld door een internationale groep juristen die hier in beschrijven dat klimaatbeleid wel degelijk via de rechter kan worden afgedwongen.

Volgens de opstellers is er in principe geen verplichting voor de staat om klimaatbeleid op te stellen, maar als de emissies van Co2 blijven stijgen komen de mensenrechten van miljoenen mensen in het geding.De Oslo Principles zijn onder andere geschreven door Jaap Spier, advocaat-generaal van de Hoge Raad. 

Overheden hebben wel een verplichting om deze rechten te garanderen en daarmee dus ook het beperken van de Co2-uitstoot. Dit document moet dienen als bewijsstuk voor de verschillende rechtszaken die milieuorganisaties in verschillende landen voeren.

Veel van de argumenten van Urgenda en de Nederlandse staat zijn al bekend bij de rechter. Vandaag worden deze pleidooien opnieuw mondeling aanvullen. Als de rechter vindt dat er geen extra informatie nodig is, komt er ook vandaag een oordeel, maar waarschijnlijk zal het nog enkele maanden duren.

Lees ook: ‘Rechter kan klimaatbeleid overheid afdwingen’

Buitenland

Ook in andere landen worden vergelijkbare rechtszaken aangedragen. In België bereiden advocaten een rechtszaak tegen de Belgische overheid voor, gesteund door maar liefst 12.000 burgers. Urgenda hoopt met de zaak in Nederland een precedent te kunnen zetten voor andere initiatieven.

Voorbereiding rechtszaak

De ‘klimaatzaak’ van Urgenda begon met een brief aan de staat uit november 2012 waarin de overheid wordt gevraagd de opwarming van de aarde serieuzer te nemen en meer maatregelen te ondernemen. 2 maanden later komt een reactie waarin het kabinet stelt al actie te ondernemen. 

Urgenda bereidt een rechtszaak voort door op in 2013 een dagvaarding te sturen naar de Hoge Raad. De Staat zegt opnieuw in een reactie de problemen serieus te nemen, maar Urgenda ziet dat er geen aanvullende maatregelen worden genomen. Op 10 september 2014 worden de documenten bij de rechtbank ingediend. 

Ontvang de nieuwsbrief van Groene Courant!