Aandeel sjoemelstroom in energiemix moet afnemen (opinie)

Sinds een jaar of twee bestaat zo’n 30 procent van de in Nederland gebruikte stroom uit ‘groene stroom’. Maar slechts 10 procent van alle elektriciteit die we in Nederland gebruiken wordt duurzaam opgewekt. De rest wordt vergroend met certificaten van Noorse waterkracht. Omdat die stroom daar niet als zodanig wordt verkocht, maar internationaal wel als groen wordt erkend, leveren de Noorse waterkrachtcentrales heel veel Garanties van Oorsprong (GVO’s) op die onder andere in ons land worden gebruikt om klanten te vergroenen.

Door Peer de Rijk | Directeur WISE, voorzitter zon-sectie ODE, bestuurslid 10.10 campagne, bestuur E-decentraal WISE | In samenwerking met EnergieExpert, de online community voor wie werkt in, met of voor de energiesector.

Waterkracht uit Noorweegse centralesSjoemelstroom

WISE noemt dit sinds kort “sjoemelstroom”. Waarom? Omdat het inzetten van de Noorse GVO’s niet leidt tot meer en nieuwe productie van duurzame stroom. In elk geval niet zolang de Noren de certificaten niet ook zelf kopen. Sinds we de term hebben gelanceerd in het kader van onze campagne “Hollandse groene stroom? Ja graag!” worden we bestookt door energiebedrijven, consultants en adviseurs in de energiewereld. Niet iedereen is blij met de term; het zou het vertrouwen in het product groene stroom ondermijnen.

Systeem van groenestroomcertificaten prima

Laat duidelijk zijn dat ook WISE het systeem van certificering van harte ondersteunt. Wat ons betreft moet het zo gauw mogelijk geregeld gaan worden voor alle ‘soorten’ stroom. Dat moet Europees en duurt dus nog wel even. Maar ondertussen willen we wel de huidige praktijk van energiebedrijven, die hun klanten te goedkoop en te makkelijk ‘vergroenen’ met Noorse waterkrachtcertificaten, aankaarten.

De productie van groene stroom in Nederland moet een slinger krijgen. Elk land moet de verantwoordelijkheid nemen om steeds meer elektriciteit groen op te wekken. Natuurlijk zijn er verschillen, elk land kiest de meest optimale oplossing en energiedrager voor de eigen omstandigheden. En ja, er is een Europese stroommarkt en uiteindelijk maakt het ook ons, als milieuorganisatie, niet uit waar de stroom wordt gemaakt; als die maar groen is. Maar het kan niet zo zijn dat we dankzij 80 jaar oude waterkrachtcentrales en dus een overvloed aan groencertificaten die voor een prikkie op de markt gebracht worden hier achterover gaan leunen.

Waarom overstappen op Nederlandse groene stroom?

Wij zijn nu bedrijven een voor een aan het overhalen over te stappen op in Nederland geproduceerde groene stroom. Daarbij koppelen we ze, waar mogelijk, zo direct mogelijk aan een producent in de buurt. Als het een beetje gaat lopen komt er een mechanisme op gang waardoor Noorse sjoemelcertificaten minder gevraagd worden en de waarde van Nederlandse GVO’s stijgt. En dat is precies wat we willen.

Op de energierekening van een gemiddelde zakelijke afnemer van stroom maakt het vrijwel niet uit en voor de producent (boer met windmolen, collectief met groot zonnepark) maakt de GVO-prijs wel degelijk verschil. Voor een bedrijf dat dit doet is er bovendien een leuke marketingkans; ze kan vol trots melden te ‘draaien’ op Nederlandse groene stroom. Indien gewenst kan ze zelfs laten zien uit welke molen en uit welke paneel de stroom komt. Dat doen we door de koppeling met de GVO’s uit die betreffende molen. Er zijn in Nederland al meer dan 10.000 installaties waar groene stroom wordt opgewekt. Wij gaan nu op zoek naar 10.000 kleine en grote bedrijven die daar hun stroom willen kopen en zich zo willen verbinden aan de energierevolutie. Die bedrijven zetten we in het zonnetje.

Grote energiebedrijven verantwoordelijk

Een positieve aanpak dus. En aan de andere kant spreken we bedrijven die bewust blijven kiezen voor sjoemelstroom stevig aan. Net als de energiebedrijven die veel sjoemelstroom in hun mix hebben. Groene stroom moet betekenis krijgen en meer vraag van consumenten moet sneller leiden tot meer productie in Nederland. Nu komen de energiebedrijven te makkelijk weg en wordt er te veel geld verdiend met spotgoedkope certificaten uit sjoemelstroom. Ondertussen krijgen de Nederlandse opwekkers van duurzame stroom te weinig voor hun certificaten en komt er geen markt op gang.

De verantwoordelijkheid ligt wat ons betreft primair bij de grote energiebedrijven die zich verschuilen achter het argument dat het zo moeilijk is om in Nederland voldoende betaalbare schone stroom op te wekken. In de campagne werken we samen met, maar zijn we volstrekt onafhankelijk van, een paar Nederlandse energiebedrijven die alleen groene stroom in hun mix hebben en nadrukkelijk als doelstelling hebben steeds meer groene stroom in eigen land te gaan opwekken.

Wie vergroent energievoorziening?

Deze keuze wordt hier en daar als rigide ervaren; ook een Essent of NUON kan Hollandse groene stoom leveren. Maar wij vinden een beoordeling van de aanbieders op alleen productniveau niet zo relevant. Wij kijken al sinds 2004 naar de totale mix van elke aanbieder en op basis van de milieukwaliteit daarvan geven we ons oordeel. Door die ‘totaal-etiketten’ ook historisch te beoordelen, zie je welke bedrijven serieus werk maken van de vergroening van de energievoorziening en welke toch vooral doorgaan op de oude grijze voet – met hier en daar een leuk Hollands groen product voor de ‘feel good marketing’ richting kritische consumenten.

Wilt u reageren? Klik hier

Foto copyright: Sigurd R

Ontvang de nieuwsbrief van Groene Courant!