SDE faalt

Met trots rapporteert Agentschap NL tweewekelijks over de stand van zaken rond de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie (SDE+) 2012. Maar wat blijft er in de praktijk van het geclaimde succes van SDE+ over?

Door Benjamin Tromp | Analyst New Energy Essent / RWE | In samenwerking met EnergieExpert, de online community voor wie werkt in, met of voor de energiesector.

Windmolens in Nederland Minimum budget, maximaal resultaat

In de laatste update wordt gemeld dat, sinds de opening op 13 maart 2012, 740 projecten zijn ingeschreven met een waarde van ruim vier miljard euro. Driekwart van de projecten betreft hernieuwbare warmte en WKK; op afstand volgen groen gas en wind.

Met een beschikbaar budget van 1,7 miljard euro voor dit jaar zal slechts een deel van de aanvragen steun kunnen genieten. Met de kosteneffectieve opzet (een gefaseerde openstelling waarbij de subsidieniveaus per fase oplopen) wordt met SDE+ ogenschijnlijk maximaal resultaat richting de beoogde doelstelling van 14 procent hernieuwbare energie in 2020 geboekt.

Toegekend is nog niet uitgekeerd

Maar draagt de beschikbaarheid van subsidies ook daadwerkelijk bij aan het realiseren van meer hernieuwbare energie? Er zijn talloze redenen denkbaar waarom een project ondanks een SDE-beschikking niet resulteert in groene stroom, warmte of gas. Omdat projecten na toekenning van SDE drie tot vijf jaar de tijd krijgen om op te starten, zit er een grote vertraging tussen de cijfers van toekenning en realisatie. Dit maakt het lastig om in te schatten in hoeverre de subsidies ook echt impact hebben.

Rabobank: ‘SDE werkt niet’

In een recent gepubliceerd visiedocument op de ontwikkelingen in de energiesector, laat de Rabobank zich niet bepaald positief uit over de impact van SDE+. De cijfers zijn dan ook niet mals:

  • Van alle beschikbaar gestelde budgetten (2008 tot 2011) is minder dan 1 procent benut.
  • Totaal budget was 9 miljard euro; slechts 80 miljoen euro is tot nu toe uitgekeerd.

Cumulatieve SDE budget exclusief offshore, 2008-2011 | Rabobank Industry Note #320 - June 2012 | An Outlook for Renewable Energy in the Netherlands

Nu is het zeer waarschijnlijk dat een aanzienlijk aantal projecten met toegekende subsidies nog live gaan. Het grootste deel kan echter als verloren worden beschouwd en zal nooit worden gerealiseerd. Meer dan de helft van de gebudgetteerde capaciteit is namelijk al teruggetrokken door de ontwikkelaars. En dan moeten de projecten die nog wel in de pijplijn zitten nog worden gerealiseerd!

SDE gebudgeteerde capaciteit exclusief offshore, 2008-2010 | Rabobank Industry Note #320 - June 2012 | An Outlook for Renewable Energy in the Netherlands

Rabobank acht daarom het doel van 14 procent duurzaam voor 2020 kansloos. Om dit te realiseren zou tot 2020 maar liefst 36 miljard euro aan hernieuwbare projecten moeten worden geïnvesteerd. Dat lijkt niet realistisch. Volgens Rabobank is 9 procent een betere ambitie en zelfs dat wordt al een enorme uitdaging.

Hoe dan ook nieuwe maatregelen nodig

Vervolgvraag is dan: wat kunnen we doen om hernieuwbare energie beter van de grond te laten komen? Moet het subsidieniveau omhoog, zodat meer projecten zich uiteindelijk toch rond laten rekenen? Moet de structuur van de SDE worden veranderd, met potjes per technologie, zodat de beste projecten per technologie komen bovendrijven? Moeten we minder focus leggen op biomassa en meer op wind en zon vanwege de lagere variabele kosten? Of is een leveranciersverplichting een veel eenvoudiger idee, waarbij de marktpartijen zorg dragen voor het behalen van de doelstelling? Wat we ook doen, er moet iets veranderen, want op dit moment halen we de doelstelling niet.

En wat doen we met het overgebleven budget?

Hoewel het nog te vroeg is om precies te weten hoeveel van de beschikbaar gestelde budgetten overblijft, er blijft geld over. Op zich goed nieuws, maar wat doen we ermee? Aangenomen dat dit budget beschikbaar blijft voor de hernieuwbare energiedoelstelling, zijn er in elk geval drie opties:

  1. Investeren in een fonds voor duurzame energie, waar bedrijven tegen lage rente geld kunnen lenen voor investeringen in duurzame energie (zoals ook Klaas de Jong voorstelt).
  2. Toevoegen aan de budgetten van de Topsectoren (Energie en Biobased Economy), waarmee innovatieve projecten door overheid, wetenschap en bedrijfsleven worden gefinancierd.
  3. Inzetten als buffer voor de sanctie die volgt als we met SDE en andere maatregelen onze 14 procent doelstelling niet hebben gehaald. Iemand enig idee wat deze sanctie zal zijn? Met de miljarden die Nederland tot nu toe heeft bespaard aan subsidie komen we wellicht een heel eind.

Wilt u reageren? Dit kan op www.energieexpert.nl

Foto copyright: Dong Energy

Ontvang de nieuwsbrief van Groene Courant!