Waarom hebben Nederlandse energiecoöperaties zo weinig windenergie gerealiseerd?

Begin 2014 heeft Nederland 110 coöperaties die zich inzetten voor een verduurzaming van de energievoorziening en waarvan burgers de belangrijkste initiatiefnemers en dragers zijn. In 2013 groeide hun aantal fors.

 Windturbe die wordt gebouwd
©: Windwärts Energie GmbH

Door Pieter Boot | Verbonden aan het Planbureau voor de Leefomgeving

Toch is maar 4% van de Nederlandse windenergiecapaciteit op land in handen van coöperaties. In Duitsland was in 2012 20% van die capaciteit in handen van lokaal gewortelde coöperaties, en in 26% hadden samenwerkende burgers een minderheidsaandeel. Waarom zijn die aandelen bij ons zoveel kleiner dan bij de oosterburen?

Een recent PBL-rapport (link)  laat zien dat in Nederland het aantal energiecoöperaties groeit. Naast de ongeveer 15 windcoöperaties, die al 20 tot 25 jaar geleden begonnen zijn met de verwezenlijking van lokaal ‘gewortelde’ windenergie, zijn er sinds 2007 ongeveer 95 nieuwe coöperaties opgericht met een bredere doelstelling. Zij richten zich op energieopwekking met zon, wind of een andere techniek in de eigen omgeving (‘lokale energie’), maar ook op energiebesparing.

Lokale gemeenschap

Ook bij hen staat het belang van de lokale gemeenschap – lokale werk- gelegenheid en sociale cohesie – centraal. Concrete activiteiten van die nieuwe lichting zijn vooral doorlevering van her- nieuwbare energie, collectieve inkoopacties van zonnepanelen, (tot voor kort) plaatsing van zonnepanelen op lokale gebouwen zoals een school, of kleinschalige energie- besparingsacties in de particuliere woning- voorraad.

Op een enkele uitzondering na hebben ze nog geen windprojecten op hun naam staan. De 85 MW capaciteit wind op land (4% van het totale vermogen van 2.200 MW) die door coöperaties is gerealiseerd, komt bijna volledig op het conto van de ‘oudere’ windcoöperaties. Hiervan is 59 MW eigendom van 2 actieve coöperaties in Zeeland en Goeree-Overflakkee. Alle andere Nederlandse burgers hebben dus tezamen via coöperaties 1% van de windcapaciteit op land in eigendom. In Duitsland is dat aandeel vijf tot tien- maal zo groot. Waarom dat verschil? Ik heb alleen vermoedens.

Meer kansen

Voor de hand ligt de veronderstelling dat de Duitse stimulering van hernieuwbare energie meer kansen voor burgers biedt dan de Nederlandse. Een volledig vaste vergoeding voor 15-20 jaar zonder financiële risico’s is een mooie belegging. De SDE+ geeft ook een relatief stabiele opbrengst, maar die moet deels op de elektriciteits- markt worden gerealiseerd. Het draait bij de coöperaties echter niet primair om geld. Bouw van windturbines in Nederland is erg complex.

Uit het PBL-onderzoek kwam naar voren dat energiecoöperaties na verloop van tijd voor een keuze komen te staan. Of ze professionaliseren en groeien, of ze blijven klein. Alleen de eerste groep is in potentie groot genoeg om de complexe procedures rond windenergie aan te kunnen. Veelal is dat niet zonder tegenstand en men weet dat het schip in het zicht van de haven kan stranden.

Een meewerkende houding van een gemeentebestuur is dan vereist, want naast voorstanders van windenergie zijn er altijd ook mensen die zich verzetten vanwege de nadelen van windturbines. Duitsland is minder dichtbe- volkt en de regelgeving is er meer op wind- energie toegesneden. Deze complexiteit en de wantrouwende houding van veel burgers lijkt me een belangrijke tweede oorzaak.

Absurd

Mijn derde mogelijke reden van verschil is speculatiever. In Duitsland hebben de grote energiebedrijven de eerste afslag naar meer hernieuwbare energie gemist. Ze konden zich niet voorstellen dat het doel van een substantieel aandeel van wind en zon in het elektriciteitssysteem serieus was. Ondertussen werden er tientallen gigawatts gebouwd. Het zijn ook precies deze bedrijven die in Brussel pleiten voor één doel voor broeikasgasreductie en geen aparte nationale doelen voor hernieuwbare energie. Veel lokale energieopwekking vinden ze in hun hart absurd in een globaliserende wereld.

Een groot deel van de Duitse bevolking gelooft hier wel degelijk in. Het gaat niet om energie, het gaat om de kracht van de lokale gemeenschap en om eigen bezit. In Nederland is dat veel complexer. Het belang van de lokale gemeenschap speelt ook hier. Niet voor niets bevinden de krachtigste coöperaties zich op eilanden of gebieden met herkenbare regionale tradities. Maar er is minder van een tegenstelling sprake. Samenwerking past ons meer en partijen werken samen aan de uitvoering van het Energieakkoord. Een van de grote energiebedrijven heeft zich vanaf het begin als bondgenoot van lokale coöperaties opgesteld. Hoewel de meerderheid van de elektriciteitsvoorziening in buitenlandse handen is, speelt dit in de Nederlandse discussie nauwelijks een rol.

Het zijn maar speculaties. Maar als ze enige grond hebben, mogen we weliswaar hopen op een voorspoedige toekomst van energiecoöperaties in Nederland, maar zullen ze niches in onze energievoorziening blijven.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Energie Actueel 

6 gedachten over “Waarom hebben Nederlandse energiecoöperaties zo weinig windenergie gerealiseerd?

  • 15 oktober 2018 om 14:30
    Permalink

    MCM香港國際機場新店開幕!特推限量別注版系列 – STYLE-TIPS.COM MCM近日正式登陸香港國際機場,開設以時尚與奢華為設計重點、面積約為243平方米…

  • 19 oktober 2018 om 03:48
    Permalink

    特別針對皺紋,有效徹底改善淡化,甚至修復深紋,使紋理細緻,造就飽滿、彈性,重拾年輕的緊緻肌膚。

  • 21 oktober 2018 om 13:27
    Permalink

    Nature`s Beauty 【蘆薈保濕系列】蘆薈月見草舒緩保濕調理霜 Aloe Vera Moisturising Creme的商品介紹 Nature`s Beauty,蘆薈保濕系列,蘆薈月見草舒緩保濕調理霜 Aloe Vera Moisturising Creme

  • 22 oktober 2018 om 18:57
    Permalink

    Derma Veil ® 被喻為新世代逆齡完美輪廓塑造,最新一代的PLLA膠原。 2003年獲得Mexican Ministry of Health (SSA)認證及美國FDA出口認證,並於2006年在拉丁美洲及遠東至東南亞地區廣泛使用,多個臨床實例見證能改善老化、遺傳、疾病(如脂肪萎縮)等引起的凹陷問題,其效果備受認同。蘊含兩大活性成分均具有生物兼容性及分解性,可逐步被人體自然分解吸收,有效塑造童顏肌 : 1. 聚左乳酸 (Poly-L-lactic acid / PLLA) : 促進骨膠原生長 2. 甘醇酸(Glycolic Acid ) 使皮膚表皮層黏膠性脂質鬆軟,改善皮膚厚度,加速細胞再生,減少皺紋及疤痕,加強保濕功能,增加光澤,美白效果。 由於甘醇酸分子較小,容易滲透皮膚 治療前: 皮膚的凹陷/皺紋 治療後: 成分被人體吸收、並刺激膠原增生,撫平皺紋及凹陷部位。 注入BOTOX(保妥適)會抑制突觸前膜釋放神經遞質,阻斷乙酰膽鹼(Acetylcholine)的釋放,從而使肌肉張力下降或癱瘓麻痺,皺紋也隨之而逐漸消失。

  • 9 november 2018 om 07:09
    Permalink

    CRAIG HOPE: With David Moyes under mounting pressure at Manchester United, there is a theory that the club will keep faith in their beleaguered boss regardless of results. However, history shows that the Glazer family aren’t afraid to hire and fire should they see fit. United don’t sack managers… Really? The Glazers have axed five at Tampa Bay for reasons including negative tactics, a dressing-room fallout and poor win record – should Moyes be worried then?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Ontvang de nieuwsbrief van Groene Courant!